McLaren Vale: stare krzewy i wina z południowej Australii

McLaren Vale leży na południe od Adelajdy, między Zatoką św. Wincentego a pasmem Mount Lofty. Morska bryza i chłodniejsze powietrze spływające z wyżej położonych terenów łagodzą ciepły, śródziemnomorski klimat. Różnice wysokości, wiatrów i gleb sprawiają, że nawet w obrębie regionu warunki nie są jednakowe. Wine Australia wyróżnia tu dziesiątki typów podłoża, od piasków po gliniaste i wapienne gleby, oraz 19 obszarów o odmiennym klimacie i geologii. Winnice leżą na wysokości od około 10 do 350 metrów, a chłodniejsze stanowiska i doliny mogą wolniej dojrzewać niż stoki wystawione na słońce. Region kojarzy się z czerwonym Shiraz i Grenache, ale w kieliszku coraz częściej pojawia się też Fiano i inne odmiany z południa Europy.

Przewodnik Wine Australia odnotowuje tysiące lat tradycyjnej obecności i opieki ludu Kaurna nad tym krajobrazem. Historia europejskiego winiarstwa, którą można datować z dokumentów regionu, zaczyna się dopiero w XIX wieku.

Początek tutejszego winiarstwa wiąże się z osadnictwem brytyjskim. Miasteczko McLaren Vale wytyczono w 1838 roku, a John Reynell w tym samym czasie posadził winorośl w pobliskim Reynella. Wkrótce dołączyli kolejni plantatorzy. W 1850 roku Thomas Hardy dołączył do winiarni Reynella. Wine Australia odnotowuje, że siedem lat później Hardy towarzyszył przesyłce około 600 litrów wina z Shiraz i Grenache do Anglii; udana sprzedaż skłoniła go do dalszych nasadzeń. Dla nas to ciekawy początek: od wczesnych lat winorośl była tu częścią handlu i lokalnego życia.

Pierwsze dekady przyniosły zarówno wytrawne wina stołowe, jak i słodkie, wzmacniane trunki. Pod koniec XIX wieku rosło zapotrzebowanie na wina wzmacniane, więc więcej Shiraz trafiało do produkcji mocniejszych stylów. W połowie XX wieku winiarze zaczęli coraz częściej butelkować niewielkie partie win stołowych i sprzedawać je bezpośrednio przy winnicach. Powrót do wytrawnych win nabrał tempa w latach 70.; w kolejnych dekadach pojawiło się wiele nowych winiarni. Ta zmiana tłumaczy, dlaczego dziś obok starych rodzimych gospodarstw działa tu tak różnorodna scena degustacyjna.

McLaren Vale zachowało także stare krzewy. Australia Południowa wprowadziła w XIX wieku ograniczenia w przewozie materiału roślinnego, by chronić winnice przed filokserą, szkodnikiem niszczącym korzenie winorośli. Dzięki temu część nasadzeń przetrwała na własnych korzeniach. Część nasadzeń sięga 1887 roku; źródło regionalne wskazuje wśród starych krzewów m.in. Shiraz, Grenache i Mataro. Wiek krzewu współgra z odmianą, glebą i decyzjami winiarza, dlatego sama data nasadzenia nie przesądza o stylu.

Po drugiej wojnie światowej przybywali tu włoscy imigranci, a ich przywiązanie do odmian z basenu Morza Śródziemnego pomogło poszerzyć miejscowe nasadzenia. Coriole należy do gospodarstw, które podjęły tę zmianę wcześnie: w latach 80. założyło jedne z pierwszych komercyjnych nasadzeń Sangiovese w Australii. Później pojawiło się Fiano. Dziś włoskie odmiany rozwijają się tu obok Shiraz i Grenache.

Jakie wina powstają w McLaren Vale

Shiraz to najłatwiejszy punkt orientacyjny. W cieplejszym wydaniu bywa pełny, soczysty i skoncentrowany, z ciemnymi owocami, czekoladą i przyprawą. Lżejsze interpretacje zachowują świeżość i wyraźniejszą strukturę. Warto sprawdzić, czy wino dojrzewało w nowym dębie, który może dodawać nut wanilii i tostów, czy w starszej beczce, gdzie owoc zwykle gra pierwsze skrzypce.

Grenache daje czerwone wina od jasnych, pachnących czerwonymi owocami po bardziej złożone i zdolne do dojrzewania. Stare krzewy często rosną na piaszczystych glebach. Niektórzy winiarze fermentują część gron w całych kiściach, co może wnieść do wina nuty ziołowe i delikatną cierpkość. Ten styl dobrze pokazuje, jak różne oblicza ma odmiana kojarzona niegdyś głównie z winami wzmacnianymi.

Cabernet Sauvignon ma zwykle wyraźne taniny, czyli związki, które wywołują uczucie ściągania w ustach; pochodzą głównie ze skórek i pestek, a czasem także z dębu. W aromacie mogą pojawić się czarna porzeczka, jeżyna, mięta i liść laurowy. W kupażach, czyli winach łączących kilka odmian, Cabernet z Shiraz wnosi mocniejszy szkielet; jako wino jednoodmianowe pokazuje własny, ziołowy charakter regionu.

Fiano to biała odmiana pochodząca z południowych Włoch, która dobrze znosi ciepło. McLaren Vale było pierwszym miejscem jej komercyjnych nasadzeń w Australii. Wina mogą łączyć cytrusy, zielone jabłko i gruszkę z kwiatową lub orzechową nutą. Zwykle mają świeżą kwasowość, ale jednocześnie dość pełną, czasem lekko kremową teksturę.

Chardonnay daje tu szerszy zakres stylów. Wina dojrzewające w stali są bardziej cytrusowe i brzoskwiniowe; fermentacja lub dojrzewanie w dębie może dodać nut nerkowca, tostów i większej krągłości. Przy degustacji warto porównać, jak beczka zmienia aromat i ciężar wina.

Gdzie spróbować win McLaren Vale

Coriole Vineyards łączy restaurację z degustacją w historycznym, kamiennym budynku z połowy XIX wieku. Dokumenty historyczne gospodarstwa wspominają pięć akrów obsadzonych czerwonymi odmianami już w 1875 roku; obecna rodzina Lloydów przejęła posiadłość w 1967 roku. Wśród win gospodarstwa są Shiraz, Grenache i Sangiovese, a na aktualnej karcie można znaleźć również Fiano. Winiarnia opisuje czerwone wina fermentowane głównie w otwartych zbiornikach ze stali lub starego betonu; część etykiet dojrzewa w starszych beczkach. To dobry adres, by zestawić miejscowy Shiraz z włoskim Sangiovese i zobaczyć, jak podobna metoda dojrzewania nie zaciera różnic odmian.

Relacje gości przybliżają też rytm wizyty przy stole. Jedna z grup wspomina menu Feed Me More, długi, spokojny lunch i zmianę dania po informacji, że część osób nie lubi kolendry; zamiast tego podano krokiety jagnięce. Inni opisują jedzenie dopasowane do win z posiadłości oraz degustację w ogrodowym otoczeniu. Warto zostawić tu czas na posiłek i spokojne spróbowanie kilku etykiet.

Oliver’s Taranga prowadzi degustacje, które można dobrać do zainteresowań: Taste of Taranga obejmuje klasyczne i sezonowe wina gospodarstwa, a Icons of the Vale skupia się na Shiraz, Grenache oraz historii win wzmacnianych w regionie. Aktualna oferta producenta obejmuje m.in. Fiano, Grenache i Shiraz. Dla porównania można poprosić o zestawienie białego Fiano z czerwonym Grenache, a następnie spróbować, jak tradycja win wzmacnianych została ujęta w dzisiejszym programie degustacji.

Goście wspominają degustację, podczas której do próbowania podano ciepły chleb z oliwą, a także oliwki i migdały. Jedna relacja chwali przystępne opisy win, inna opisuje siedmioosobową grupę i dodatki do stołu. Można wybrać krótkie spotkanie z klasykami albo degustację poświęconą odmianom i historii.

Wirra Wirra ma kilka aktualnych zestawów degustacyjnych: od białych i różowych win po czerwone, a flagowy zestaw obejmuje Shiraz, Cabernet Sauvignon i Grenache. Osoby chcące porównać jedną odmianę mogą wybrać tematyczną degustację Shiraz Revolution, z pięcioma Shiraz, w tym rzadkim winem z biblioteki producenta. W restauracji Harry’s Deli można zjeść lunch; jedna z opinii wymienia Duck Wellington i zakup kilkunastu butelek po posiłku.

W jednej relacji lunch na werandzie łączył małe dania z lampką wina; w innej przygotowano salę na spotkanie z deskami serów i wędlin. Gość, który odwiedził tego dnia trzy winnice, wolał szybsze próbowanie i krytykował wymóg siedzącej degustacji trwającej około 45 minut. Jeśli zależy nam na wejściu tylko po kieliszek, warto wcześniej sprawdzić dostępny format.

Yangarra Estate Vineyard koncentruje się na odmianach rodańskich, szczególnie Grenache. W aktualnej ofercie są degustacje win z pojedynczych parceli oraz zestaw obejmujący m.in. Grenache Blanc, Roussanne, Grenache i Shiraz. Wina dojrzewają w różnych naczyniach, od beczek i dużych kadzi po ceramiczne jaja i amfory. Zestaw degustacyjny pozwala przejść od białych odmian do czerwonego Grenache i Shiraz.

W recenzjach pojawia się mały talerz przekąsek do degustacji, a jedna z osób opisuje zestaw sześciu próbek. Kilku gości doceniło prowadzenie przez wybór i objaśnienie charakteru win; taki format sprzyja porównywaniu odmian z komentarzem. Inna relacja opisuje czekanie przy barze i poczucie bycia zlekceważonym przez obsługę. Yangarra podaje, że uprawia odmiany ekologicznie.

Maria i Ignacy