Bordeaux: wielkie czerwone wina, słodkie Sauternes i cztery châteaux

Bordeaux to nazwa miasta, ale także rozległego regionu winiarskiego w departamencie Gironde. Médoc leży na północ od miasta, po lewym brzegu Żyrondy i Garonny; Graves i Pessac-Léognan rozciągają się na południe, a po prawej stronie Dordogne i Żyrondy leżą między innymi Saint-Émilion i Pomerol. Dalej na południowy wschód, w dolinie Ciron, powstają słodkie wina Sauternes i Barsac. Wybieramy cztery posiadłości, które pozwalają zobaczyć, jak odmienne mogą być tutejsze degustacje.

W 1855 roku, przed paryską wystawą światową, Napoleon III poprosił bordoskich brokerów o zestawienie najbardziej cenionych win według reputacji i cen rynkowych. Angielscy odbiorcy tworzyli nieformalne rankingi już od XVII wieku. Klasyfikacja objęła czerwone wina Médoc oraz słodkie Sauternes i Barsac; jedynym wyjątkiem z Graves był Château Haut-Brion. Czerwone wina podzielono na pięć stopni, a słodkie na trzy. Apelacja określa pochodzenie i zasady produkcji wina, klasyfikacja 1855 porządkuje wybrane posiadłości — nie wszystkie bordoskie winnice.

Bordoski przewodnik wywodzi nazwę Merlot od merle, czyli kosa, którego upierzenie przywodzi na myśl ciemne grona tej odmiany.

Château Pape Clément podaje, że pierwsze winobranie na terenie posiadłości odbyło się w 1252 roku. Château Guiraud informuje, że rodzina Guiraudów nabyła posiadłość w 1766 roku.

Jakie wina powstają w Bordeaux

Czerwone Bordeaux najczęściej powstaje jako kupaż, czyli połączenie win z kilku odmian. Merlot wnosi miękką, zaokrągloną fakturę i nuty wiśni lub śliwki. Cabernet Sauvignon dodaje struktury i tanin — związków z winogron, które dają w ustach uczucie ściągania — oraz aromatów czarnej porzeczki. Cabernet Franc bywa świeższy, z nutami maliny i fiołka. W mniejszych ilościach stosuje się także Petit Verdot, Malbec czy Carménère. Udziały zmieniają się zależnie od miejsca i rocznika.

Clairet ma głębszy różowy kolor, soczysty czerwony i ciemny owoc oraz większą treściwość niż typowe rosé, ale pozostaje lżejszy od klasycznego czerwonego. Pije się go młodo, do grillowanych dań lub serów. Historyczne angielskie claret oznaczało czerwone wina z Bordeaux; zyskało popularność dzięki dawnemu handlowi Anglii z regionem, a dziś nie jest nazwą apelacji.

Bordeaux rosé jest zwykle świeże, owocowe i lekkie, z nutami truskawki lub maliny. Krótszy kontakt moszczu ze skórkami daje mu jaśniejszą barwę, od bladego różu po łososiowy odcień. To wino do lekkiego posiłku, ryb i przekąsek, najlepiej otwierające się młodo.

Wytrawne białe Bordeaux opiera się głównie na Sauvignon Blanc i Sémillon, czasem z dodatkiem Muscadelle. Sauvignon Blanc wnosi cytrusową świeżość i ziołowe nuty; Sémillon dodaje pełniejszej faktury. Lżejsze wersje pachną cytryną, jabłkiem lub kwiatami i dobrze pasują do ryb oraz owoców morza. Pełniejsze bywają bardziej kremowe, z nutami dojrzałych owoców i orzechów; część dojrzewa w beczce.

Sauternes i Barsac to słodkie białe apelacje, w których często dominuje Sémillon. Szlachetna pleśń Botrytis cinerea pomaga gronom tracić wodę i koncentruje cukier oraz aromaty; w kieliszku pojawiają się nuty miodu, kwiatów i dojrzałych owoców. Świeżość wina równoważy słodycz.

Crémant de Bordeaux to białe lub różowe wino musujące tworzone metodą tradycyjną, z wtórną fermentacją w butelce. Ma świeży owoc, delikatne bąbelki, a w dojrzalszych wersjach także nuty pieczywa. Sprawdza się jako aperitif i do owoców morza.

Gdzie spróbować win Bordeaux

Château du Taillan, Médoc

Na północ od miasta Château du Taillan opowiada o rodzinnej historii i kobiecym zarządzaniu. Według kroniki Henri Cruse nabył posiadłość w 1896 roku, a pięć sióstr z rodziny Cruse przejęło jej prowadzenie w 1992. W 2003 otworzyły posiadłość dla zwiedzających. Oferta obejmuje czerwone, białe i różowe wina Château du Taillan, a „La Gourmande” łączy trzy wina z wędlinami, serami i świeżym pieczywem. Dla osób chcących porównać wiek win przygotowano degustację pionową czterech roczników posiadłości. Wariant „From vine to wine” prowadzi przez kolejne miejsca: rosé spróbowane w winnicy, czerwone w piwnicy dojrzewania i białe w sklepie posiadłości. Historyczne piwnice z XVI wieku oraz kadzie stanowią część klasycznego oprowadzania.

Goście opisują konkretne elementy zwiedzania: jedna osoba widziała stalowe kadzie i sortowanie winogron, inna próbowała dwóch białych win oraz czerwonego z trzech roczników. W kilku wpisach pojawiają się sery lub wędliny podawane do degustacji. Taki wybór sprawdzi się, gdy zależy nam na połączeniu rozmowy o produkcji z kilkoma barwami i rocznikami; warto przed rezerwacją sprawdzić, czy wybrany wariant obejmuje spacer między parcelami, bo jedna relacja zaznaczała, że jej program tego elementu nie zawierał.

Château Pape Clément, Pessac

W Pessac, w apelacji Pessac-Léognan, Château Pape Clément łączy zwiedzanie ogrodu, winnicy i piwnicy z degustacją swoich win z Graves. Aktualna oferta „In the footsteps of Pope Clement” obejmuje trzy wina.

Goście opisują zwiedzanie ogrodów, winnicy, procesu produkcji i piwnicy dojrzewania. Jeden z odwiedzających przyjechał autobusem z centrum Bordeaux; podczas anglojęzycznej trasy dostał trzy wina, w tym dziesięcioletnie Grand Cru. To propozycja na dłuższe oprowadzanie o historii i produkcji win z Graves.

Château La Dominique, Saint-Émilion

W pobliżu Saint-Émilion La Dominique oferuje cztery wina rodziny Fayat oraz zwiedzanie połączone z degustacją w ciemno. Osobny program obejmuje dwa roczniki z Château Fayat w apelacji Pomerol i dwa z Château La Dominique, Saint-Émilion Grand Cru Classé. Degustację można więc oprzeć na porównaniu sąsiednich apelacji i roczników.

Goście wspominają sprzęt używany przy zbiorach i produkcji oraz degustację kilku roczników; jedna relacja opisuje też wyjaśnienie klasyfikacji. Pojedyncza krytyczna opinia relacjonuje zamkniętą posiadłość mimo opłaconej rezerwacji, dlatego przed przyjazdem warto potwierdzić termin i wybrany program.

Château Guiraud, Sauternes

Château Guiraud leży w okolicy Sauternes i produkuje także wytrawne Bordeaux: G de Guiraud oraz Grand Vin Blanc Sec. Karta techniczna rocznika 2022 określa Grand Vin Blanc Sec jako AOC Bordeaux, choć grona pochodzą z parceli w terroir Sauternes. Posiadłość wytwarza również słodkie wina Sauternes, w tym Château Guiraud Premier Cru. Producent opisuje je jako kwiatowe i egzotyczne w aromacie, słodkie, ale odświeżone kwasowością; powstaje z gron dotkniętych szlachetną pleśnią Botrytis cinerea. Aktualna oferta obejmuje zwiedzanie winnicy i piwnic oraz degustację pionową.

Jeden z gości opisał cztery wina dobrane do jego gustu, a inny wspomniał wycieczkę Odyssey dla początkujących. W kolejnej relacji gość opisał degustację z czekoladą i obszerny komentarz prowadzącej. Aktualna strona potwierdza restaurację La Chapelle na terenie posiadłości; posiłek warto traktować jako osobny punkt wizyty, a nie część degustacji. Guiraud prowadzi także Le Cercle Guiraud we wsi Sauternes. Zestawienie słodkiego Sauternes z wytrawnym Bordeaux Blanc Sec pokazuje dwa odrębne style produkowane przez tę samą posiadłość.

Maria i Ignacy